Gedeeltelijk arbeidsongeschikt
Hoe je percentage je uitkering bepaalt
Volledig uitvallen is de uitzondering. Veel vaker kun je nog een deel van je werk doen — en dan begint de discussie over hoeveel dat deel precies waard is.
Gedeeltelijk is de norm
In gesprekken over een AOV gaat het bijna altijd over het zwaarste scenario: je kunt helemaal niets meer. Dat scenario bestaat, maar het is niet het meest voorkomende. Veel vaker kun je nog wél iets: minder uren, lichtere taken, geen fysiek zwaar werk meer, of wel het denkwerk maar niet de uitvoering.
Precies daar begint het deel van de polis dat de meeste mensen nooit hebben gelezen. Hoe wordt bepaald welk deel van je werk je nog kunt doen? Wat betekent dat voor de hoogte van je uitkering? En wat gebeurt er als je halverwege je herstel weer een terugval krijgt? Dit artikel loopt die systematiek door.
Medische beoordeling
Wat kun je fysiek en mentaal nog aan? Denk aan tilbeperkingen, urenbeperking, concentratie en herstelbehoefte.
Arbeidsdeskundige vertaling
Welke taken uit jouw beroep passen nog binnen die beperkingen, en welk deel van je omzet hangt daaraan?
Percentage en uitkering
Het verlies aan verdiencapaciteit wordt uitgedrukt in een percentage; dat percentage bepaalt je uitkering.
Hoe het percentage tot stand komt
De formule is in de kern eenvoudig: het verschil tussen wat je vóór de klachten kon verdienen en wat je er nu nog mee kunt verdienen, gedeeld door het oorspronkelijke bedrag. De complexiteit zit in de invulling van beide getallen.
Rekenregel
(Oude verdiencapaciteit − resterende verdiencapaciteit) ÷ oude verdiencapaciteit × 100%
Verdiende je € 80.000 en kun je nog € 32.000 verdienen, dan is je arbeidsongeschiktheidspercentage (80.000 − 32.000) ÷ 80.000 = 60%.
Waar het schuurt, is de resterende verdiencapaciteit. Die wordt niet bepaald door wat je feitelijk verdient, maar door wat je met je beperkingen redelijkerwijs zou kunnen verdienen. Het criterium op je polis bepaalt hoe breed er daarbij gezocht wordt — zie het artikel over het arbeidsongeschiktheidscriterium.
Ook je oude verdiencapaciteit is geen vaststaand getal. Verzekeraars rekenen doorgaans met een gemiddelde over de laatste drie jaar. Had je net een investeringsjaar met lage winst, dan drukt dat je referentiepunt — en daarmee je uitkering.
Uitkeringsklassen en de drempel
Niet elke verzekeraar vertaalt je percentage rechtstreeks naar een uitkering. Er zijn twee systemen, en het verschil ertussen is bij een claim direct in euro's merkbaar.
| Vastgesteld percentage | Pro rata uitkering | Klassensysteem (voorbeeld) |
|---|---|---|
| 18% | Geen uitkering | Geen uitkering |
| 28% | 28% van verzekerd bedrag | Klasse 25–35% → 30% |
| 42% | 42% van verzekerd bedrag | Klasse 35–45% → 40% |
| 58% | 58% van verzekerd bedrag | Klasse 55–65% → 60% |
| 72% | 72% van verzekerd bedrag | Klasse 65–80% → 75% |
| 84% | 84% van verzekerd bedrag | Klasse 80–100% → 100% |
Het opvallendste detail: bij veel klassensystemen leidt 80 procent arbeidsongeschiktheid al tot een volledige uitkering. Dat kan gunstiger uitpakken dan pro rata. Andersom kan een percentage net onder een klassengrens juist ongunstig uitvallen. Vraag altijd naar de klassentabel vóórdat je tekent.
Drie rekenvoorbeelden
Timmerman met een schouderblessure
Hij kan niet meer boven schouderhoogte werken en geen zware materialen tillen. Werkvoorbereiding, calculatie en klantcontact kan hij wel. De arbeidsdeskundige stelt vast dat hij nog 45 procent van zijn oude omzet kan realiseren. Bij een verzekerd bedrag van € 3.200 ontvangt hij € 1.760 bruto per maand.
Grafisch ontwerper met chronische migraine
Ze kan nog werken, maar maximaal 25 uur per week en niet meer op piekmomenten. Haar verdiencapaciteit daalt met ongeveer 30 procent. Met een drempel van 25 procent en een pro rata polis ontvangt ze 30 procent van € 2.800, oftewel € 840 bruto per maand. Had haar polis een drempel van 35 procent gehad, dan was er niets uitgekeerd.
Installateur na een hartinfarct
Fysiek zwaar werk is uitgesloten en er geldt een urenbeperking. Alleen licht administratief werk is nog mogelijk. Bij een klassensysteem valt hij in de klasse 80–100 procent en ontvangt hij de volledige uitkering van € 3.500. Bij een pro rata polis zou hij € 2.975 hebben ontvangen.
Deels doorwerken naast je uitkering
Een hardnekkig misverstand is dat werken je uitkering in gevaar brengt. Het tegendeel is waar: een AOV is een inkomensverzekering, geen beloning voor stilzitten. Deels doorwerken is normaal en past binnen de systematiek. Wel geldt er een meldplicht.
Wat verstandig is
- • Houd bij welke taken je wel en niet uitvoert
- • Overleg met de arbeidsdeskundige over opbouw in uren
- • Meld structurele verbeteringen zelf en op tijd
- • Leg vast wanneer je terugvallen had en waardoor
- • Bespreek re-integratie- of omscholingsbudgetten in je polis
Wat je moet vermijden
- • Werkzaamheden verzwijgen die je feitelijk verricht
- • Omzet laten doorlopen via je bedrijf zonder dat te melden
- • Doorwerken tegen medisch advies in en een terugval riskeren
- • Je eigen herstel overschatten in gesprekken
- • Belangrijke afspraken alleen telefonisch maken
Verzwijgen is de enige echt gevaarlijke route: verzekeraars kunnen uitkeringen terugvorderen en in ernstige gevallen de polis beëindigen. Transparantie kost je in de praktijk zelden geld en beschermt je dossier.
Herbeoordeling en wijzigingen melden
Een vastgesteld percentage is geen eindstation. Verzekeraars beoordelen periodiek opnieuw, en ook jij kunt om een herbeoordeling vragen als je situatie verandert.
Momenten waarop je actie moet ondernemen
- →Je klachten verergeren en je kunt taken die je eerder wel deed niet meer uitvoeren.
- →Je hebt een terugval na een periode van herstel.
- →Je bent structureel meer of minder gaan werken.
- →Je hebt je werkzaamheden inhoudelijk gewijzigd of bent omgeschoold.
- →Je omzet of bedrijfsresultaat wijkt sterk af van de aanname bij de vaststelling.
- →Er komt een nieuwe diagnose of behandeling bij die je belastbaarheid verandert.
Wacht niet met melden tot de jaarlijkse controle. Verhoging met terugwerkende kracht is bij de meeste verzekeraars beperkt tot enkele maanden, terwijl een verlaging vaak wél vanaf het moment van de feitelijke wijziging wordt toegepast.
Wat je zelf kunt doen
- 1Maak vóór een arbeidsdeskundig gesprek een lijst van je concrete taken en het aandeel van je omzet dat aan elk daarvan hangt.
- 2Beschrijf beperkingen in termen van werk, niet alleen in medische termen: "ik kan geen 20 minuten aaneengesloten staan" zegt meer dan een diagnosecode.
- 3Vraag een kopie van het arbeidsdeskundig rapport en controleer de feitelijke aannames over je bedrijf.
- 4Zoek de uitkeringsdrempel en de klassentabel op in je polisvoorwaarden.
- 5Controleer of je premievrijstelling hebt naar rato van je percentage.
- 6Houd een eenvoudig logboek bij van uren, klachten en terugvallen.
- 7Schakel bij twijfel over de vaststelling een onafhankelijk adviseur of arbeidsdeskundige in.
Ben je het niet eens met de uitkomst? Lees dan het artikel over een afgewezen of te laag vastgestelde claim.
Veelgestelde vragen over gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
Wat betekent gedeeltelijk arbeidsongeschikt bij een AOV?
Vanaf welk percentage keert een AOV uit?
Wat zijn uitkeringsklassen?
Wie stelt mijn arbeidsongeschiktheidspercentage vast?
Telt mijn omzet mee bij het vaststellen van het percentage?
Mag ik werken terwijl ik een AOV-uitkering ontvang?
Wat gebeurt er als mijn klachten verergeren?
Kan mijn uitkering worden verlaagd zonder dat ik het merk?
Wat is het verschil met de WIA-systematiek?
Loopt mijn premie door tijdens een gedeeltelijke uitkering?
Lees ook
AOV vs WIA: het complete verschil voor ZZP’ers
Werknemers vallen onder de WIA, zelfstandigen niet. Wat betekent dat concreet voor je inkomen, je uitkeringspercentage en het moment waarop je iets uitgekeerd krijgt?
Lees het artikel BasisWelke eindleeftijd kies je voor je AOV?
Tot 60, 65 of 67 jaar verzekeren scheelt honderden euro’s per jaar — maar laat ook precies de jaren onafgedekt waarin uitval het waarschijnlijkst is.
Lees het artikel BasisBeroeps-, passende of gangbare arbeid: het criterium dat alles bepaalt
Eén zin in je polis bepaalt of je bij uitval een uitkering krijgt of te horen krijgt dat je “ander werk” kunt doen. Zo lees je het arbeidsongeschiktheidscriterium.
Lees het artikelWeet wat je polis uitkeert
Vergelijk verzekeraars op uitkeringsdrempel, klassensysteem en premievrijstelling — de details die bij een gedeeltelijke claim het verschil maken.