Uitleg & overzicht

Wat is een AOV?

Van inkomensrisico naar begrijpelijke keuzes

Hoe een arbeidsongeschiktheidsverzekering werkt, welke voorwaarden tellen en wat je vóór het aanvragen moet uitzoeken.

Gepubliceerd maart 2026 · Bijgewerkt

Een AOV is een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Je spreekt met een verzekeraar af welk inkomen je wilt verzekeren als ziekte of een ongeval je werk beperkt. Een periodieke uitkering kan het wegvallen van inkomen opvangen, maar alleen volgens de voorwaarden van je polis.

Een AOV is geen verzekering tegen minder opdrachten of een tegenvallende omzet. Ook is zij niet hetzelfde als een zorgverzekering, die medische zorg vergoedt. Bepaal eerst welk financieel risico je wilt overdragen en wat je zelf kunt dragen.

Algemene uitleg, geen persoonlijk verzekeringsadvies. Basisinformatie: Ondernemersplein.

Hoe werkt een AOV?

1. Stel de dekking samen

Kies onder meer het bedrag, de wachttijd, het criterium en de eindleeftijd.

2. Wacht op acceptatie

De verzekeraar beoordeelt de aanvraag. De definitieve voorwaarden kunnen afwijken van een eerste berekening.

3. Meld arbeidsongeschiktheid

Volg de meldprocedure van je polis. De verzekeraar beoordeelt de gevolgen voor je werkzaamheden.

4. Uitkering en herstel

Als je aan de voorwaarden voldoet, kan een uitkering starten. Veranderingen in je situatie kunnen de uitkering beïnvloeden.

Wat dekt een AOV wel en niet?

Lees wat wél verzekerd is

Kijk naar ziekte, ongeval en gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Controleer afzonderlijk psychische klachten, zwangerschap en hulp bij herstel. Rabobank noemt voor de aangeboden Interpolis-AOV bijvoorbeeld lichamelijke én psychische klachten; dat is geen bewijs dat elke andere AOV hetzelfde dekt.

Zwangerschap en ZEZ apart uitgelegd

Lees ook wat níét verzekerd is

Een persoonlijke medische uitsluiting kan boven op de algemene voorwaarden komen. Let ook op de uitkeringsdrempel, meldplichten en uitgesloten oorzaken. Een korte verzekeringskaart of IPID helpt bij het overzicht, maar lees daarnaast het polisblad en de volledige voorwaarden.

Uitsluitingen leren herkennen

Bronnen: productuitleg Rabobank/Interpolis en AFM over ontbrekende beperkingen en verplichtingen in IPID’s.

Welke keuzes bepalen je dekking?

Verzekerd bedrag

Kies vanuit je benodigde inkomen, niet vanuit je omzet. Het verzekerbare bedrag en de inkomensgrondslag verschillen per product. Het bedrag op de polis is doorgaans bruto.

Lees de verdieping

Wachttijd

Dit is de eigenrisicoperiode vóór een mogelijke uitkering. De goedkoopste lange wachttijd helpt niet als je buffer veel eerder opraakt.

Lees de verdieping

Beoordelingscriterium

Beroepsarbeid kijkt naar je verzekerde werk. Passende arbeid betrekt ook werk dat past bij opleiding en ervaring; gangbare arbeid kan breder kijken. De exacte definitie in de polis telt.

Lees de verdieping

Drempel en uitkeringsschaal

De drempel gaat over toegang tot een uitkering, de schaal over het bedrag. Neem niet aan dat bijvoorbeeld 50% arbeidsongeschiktheid altijd precies 50% uitkering oplevert.

Lees de verdieping

Uitkeringsduur en eindleeftijd

Een polis met een korte maximale uitkeringsduur kan stoppen terwijl je nog arbeidsongeschikt bent. Een gekozen eindleeftijd sluit niet automatisch aan op je latere pensioen.

Lees de verdieping

Indexatie en premievrijstelling

Vraag of het verzekerde bedrag, een lopende uitkering of beide worden geïndexeerd. Controleer ook vanaf wanneer en voor welk deel je geen premie hoeft te betalen bij een claim.

Lees de verdieping

Sommenverzekering of schadeverzekering?

Bij een sommenpolis is de afgesproken verzekerde som het uitgangspunt voor de uitkering. Een schadepolis kijkt daarnaast naar inkomensverlies. Ook een sommenpolis kent voorwaarden en een beoordeling: het is geen onvoorwaardelijke vaste betaling. Welke variant past, volgt niet alleen uit je beroep of rechtsvorm.

Productvoorbeelden, geen universele voorwaarden: a.s.r., Movir Allianz over sommen/schade, a.s.r. over uitkeringsduur en VvAA over dekkingskeuzes.

Wat bepaalt de kosten van een AOV?

Vergelijk offertes met hetzelfde beroep, dezelfde werkzaamheden, leeftijd, dekking en acceptatie-uitkomst. Kijk niet alleen naar het eerste maandbedrag: een aanvangskorting kan aflopen, een leeftijdsafhankelijk tarief kan stijgen en indexatie kan zowel de dekking als de premie verhogen. Vraag ook naar advies-, afsluit- en onderhoudskosten.

Belasting: bij een kwalificerende periodieke AOV kan de premie in box 1 aftrekbaar zijn als uitgave voor inkomensvoorzieningen, niet als ondernemingskosten. Onder meer de polisvorm en wie premie verschuldigd is, tellen mee. Een uitkering ineens of een vooraf vaststaande totale uitkering kent niet dezelfde premieaftrek. Periodieke arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn in beginsel belast; zwangerschapsuitkeringen kennen een uitzondering.

Een vast percentage “netto voordeel” voor iedereen is daarom misleidend. Bereken voor je budget het benodigde netto inkomen en laat dat vertalen naar een passende bruto dekking.

Bronnen: Movir over tariefvormen, a.s.r. over dekkingskeuzes en Belastingdienst.

Aanvragen is nog niet hetzelfde als verzekerd zijn

Zelf online of met advies?

Bij afsluiten zonder advies maak je zelf de keuzes. Aanbieders zoals Allianz en Centraal Beheer gebruiken daarvoor een kennis- en ervaringstoets. Een informatiegesprek is niet automatisch persoonlijk advies of een vergelijking van de hele markt. Vraag wat de dienstverlening omvat en wat zij kost.

Medische acceptatie

Beantwoord gezondheidsvragen volledig en naar waarheid. Soms vraagt de medisch adviseur aanvullende informatie. De uitkomst kan gewone acceptatie, een voorstel met beperkingen of een afwijzing zijn. Controleer de ingangsdatum en eventuele voorlopige dekking; een online premieberekening bewijst nog geen dekking.

Bronnen: Allianz aanvraagprocedure en Centraal Beheer acceptatie-uitkomsten en Movir medische beoordeling.

Verder met het stappenplan voor afsluiten

Alternatieven: buffer, schenkkring en UWV

Spaargeld of ander huishoudinkomen kan een deel van het risico opvangen. Een schenkkring of broodfonds biedt ondersteuning volgens onderlinge afspraken, maar is geen verzekeraar en kent een beperkte duur. Combineer je voorzieningen, controleer dan de start, hoogte, looptijd en definities. Een aansluiting zonder inkomensgat mag je niet veronderstellen.

Let op de UWV-aanmeldtermijn

Start je vanuit werk of een uitkering als zelfstandige, dan kan een vrijwillige Ziektewet- of WIA-verzekering mogelijk zijn. UWV noemt doorgaans aanmelding binnen 13 weken na het einde van je verplichte werknemersverzekering en voorwaarden voor je eerdere verzekeringsduur. Blijf je deels in loondienst, dan geldt volgens UWV geen aanmeldtermijn van 13 weken, maar wel een eis van minimaal drie jaar verplichte verzekering. Laat UWV beoordelen welke route voor jou geldt.

Bronnen: KVK over voorzieningen en UWV over voorwaarden en uitzonderingen.

Is een AOV verplicht in 2026?

Op 24 oktober 2026 is er geen algemene AOV-plicht voor zelfstandigen. Het BAZ-wetsvoorstel is op 24 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. De Wetgevingskalender vermeldt vervolgens het verslag van 29 mei 2026; een inwerkingtreding staat daar niet vast. Aangekondigde premiebedragen, dekking en uitzonderingen zijn dus geen bestaande wettelijke aanspraken.

Beoordeel je huidige inkomensrisico los van die plannen. Een broodfonds vervangt volgens het voorstel de publieke basisverzekering niet. Ook een private AOV geeft niet automatisch recht op een toekomstige uitzondering.

Lees de BAZ-plannen afzonderlijk

Bronnen: Wetgevingskalender en Rijksoverheid.

Wat doe je als je arbeidsongeschikt raakt?

  1. Meld je volgens de procedure en termijn in je polis. Wacht niet alleen op het aflopen van de eigenrisicoperiode.
  2. Vraag welke informatie nodig is en via welk beveiligd kanaal je medische gegevens aanlevert.
  3. Bewaar de bevestiging, correspondentie en uitleg van de beoordeling. Controleer het vastgestelde percentage en de uitkeringsberekening.
  4. Bespreek herstelbegeleiding en geef wijzigingen door die je volgens de polis moet melden.

Een melding garandeert geen uitkering. De verzekeraar moet eerst beoordelen of aan de voorwaarden is voldaan.

Stappenplan uitkering aanvragen

Veelgestelde vragen over een AOV

Is een AOV hetzelfde als een ongevallenverzekering?

Nee. Een ongevallenverzekering kan een afgesproken bedrag ineens uitkeren bij blijvende invaliditeit door een ongeval. Een AOV kan inkomen verzekeren bij arbeidsongeschiktheid door ziekte of ongeval, afhankelijk van de dekking. Een uitkering ineens vervangt niet automatisch jarenlang inkomen.

Zijn psychische klachten zoals burn-out verzekerd?

Dat is niet voor iedere polis hetzelfde. Controleer of psychische aandoeningen binnen de dekking vallen, hoe arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld en of er een persoonlijke uitsluiting geldt. Alleen een diagnose is geen garantie op een uitkering.

Betaal ik nog premie als ik een AOV-uitkering krijg?

Een polis kan gehele of gedeeltelijke premievrijstelling bevatten. Controleer wanneer die begint en hoe het percentage wordt berekend. Zij begint niet bij iedere verzekering meteen na de ziekmelding en is niet automatisch volledig.

Krijg ik mijn volledige verzekerde bedrag bij ziekte?

Niet vanzelf. Het verzekerd bedrag is het uitgangspunt. De uitkeringsdrempel, uitkeringsschaal, wachttijd, het beoordelingscriterium en eventuele uitsluitingen bepalen of en hoeveel je ontvangt. Bij een schadeverzekering kan ook het inkomensverlies van belang zijn.

Kan ik zonder medische keuring een AOV afsluiten?

Geen lichamelijke keuring betekent niet dat er geen medische beoordeling is. Een gezondheidsverklaring kan voldoende zijn, maar aanvullende informatie of onderzoek kan nodig zijn. Je aanvraag en definitieve dekking zijn pas duidelijk na het acceptatiebesluit.

Heb ik als zelfstandige nooit recht op WIA?

Dat is te absoluut. Je bent niet automatisch voor je zelfstandige werkzaamheden verzekerd zoals een werknemer. Je kunt daarnaast in loondienst werken of onder voorwaarden een vrijwillige WIA-verzekering bij UWV afsluiten. Laat je verzekeringspositie per inkomensbron controleren.

Van uitleg naar een vergelijkbare offerte

Noteer eerst je keuzes. Gebruik daarna dezelfde uitgangspunten bij iedere aanbieder, zodat verschillen in prijs ook begrijpelijk zijn.

Open de voorwaardencheck