Artikel · 2026

Indexatie van je AOV

Wat inflatie doet met je dekking

Een uitkering van €3.000 klinkt vandaag ruim. Over twintig jaar koop je daar aanzienlijk minder van. Indexatie is de optie die dat verschil dicht — en die de meeste mensen wegstrepen om de premie te drukken.

Door het AOVkenner.nl-teamBijgewerkt op 17 augustus 202610 min leestijd

Twee soorten indexatie

Op vrijwel elk polisblad staan twee aparte regels die allebei met indexatie te maken hebben. Ze doen iets heel verschillends, en de verwarring daarover kost mensen geld.

Indexatie van het verzekerd bedrag

Zolang je gewoon werkt, stijgt het bedrag waarvoor je verzekerd bent jaarlijks mee. Zo blijft je dekking in de pas lopen met je stijgende lasten en inkomen, zonder dat je elke keer een nieuwe gezondheidsverklaring hoeft in te vullen.

Je premie stijgt evenredig mee met de verhoging.

Indexatie van de lopende uitkering

Ben je eenmaal arbeidsongeschikt, dan stijgt de uitkering die je ontvangt jaarlijks met het afgesproken percentage. Dit is de optie die je koopkracht beschermt in precies het scenario waarvoor je de verzekering hebt afgesloten.

Kost een vast opslagpercentage op je premie.

Belangrijk: indexatie van het verzekerd bedrag zegt niets over wat er gebeurt zodra je een uitkering ontvangt. Wie alleen die eerste optie heeft, ziet zijn uitkering vanaf dag één bevriezen. Controleer daarom expliciet welke van de twee — of allebei — op je polis staat.

Wat inflatie doet met je uitkering

Stel: je wordt op je 42e arbeidsongeschikt en ontvangt €3.000 bruto per maand tot je 67e. Dat is vijfentwintig jaar uitkering. Zo ziet het verschil eruit tussen wel en niet indexeren, bij een aanname van 2 procent per jaar.

Jaar van uitkering	Zonder indexatie	Met 2% indexatie	Koopkracht zonder indexatie
Jaar 1	€ 3.000	€ 3.000	100%
Jaar 5	€ 3.000	€ 3.247	92%
Jaar 10	€ 3.000	€ 3.585	82%
Jaar 15	€ 3.000	€ 3.958	74%
Jaar 20	€ 3.000	€ 4.369	67%
Jaar 25	€ 3.000	€ 4.823	61%

In dit voorbeeld is het cumulatieve verschil over vijfentwintig jaar ruim €250.000 bruto. De koopkrachtkolom is minstens zo veelzeggend: zonder indexatie is je uitkering in jaar 20 nog maar twee derde waard van wat hij bij aanvang was, terwijl je hypotheek, energie en boodschappen wél zijn meegestegen.

Wat indexatie kost aan premie

Indexatie van de lopende uitkering kost doorgaans een opslag van 8 tot 15 procent op je premie, afhankelijk van het percentage en je leeftijd. Hoe jonger je bent, hoe duurder de optie relatief is — simpelweg omdat de verzekeraar rekening houdt met een langere potentiële uitkeringsduur.

Gekozen indexatie	Indicatieve premieopslag	Past bij
Geen indexatie	0%	Korte resterende looptijd of zeer krappe kasstroom
1% per jaar	4–7%	Wie iets wil compenseren tegen minimale kosten
2% per jaar	8–12%	De meest gekozen variant, sluit aan bij de langjarige inflatiedoelstelling
3% per jaar	12–18%	Jonge ondernemers met een lange horizon en stijgende lasten
CBS-prijsindex	10–15%	Wie de werkelijke inflatie wil volgen in plaats van een aanname

Zet die opslag naast het rekenvoorbeeld hierboven en de afweging wordt overzichtelijk: een premieverhoging van ruwweg een tiende koopt bescherming tegen een koopkrachtverlies van bijna veertig procent.

Vaste index of prijsindexcijfer?

Een vast percentage is voorspelbaar: je weet precies wat je uitkering elk jaar doet en wat de premie kost. Het nadeel is dat het geen relatie heeft met de werkelijkheid. In een periode met hoge inflatie blijft een vaste 2 procent achter; in een rustige periode koop je meer stijging dan nodig.

Een koppeling aan het consumentenprijsindexcijfer van het CBS volgt de werkelijke geldontwaarding, maar kent bijna altijd een plafond — vaak 3 of 4 procent. Juist in jaren waarin je die bescherming het hardst nodig hebt, kan dat plafond knellen. Lees dus na welke maximering er geldt en of het plafond per jaar of cumulatief werkt.

Vragen om aan je adviseur te stellen

→Geldt de indexatie voor het verzekerd bedrag, voor de lopende uitkering, of voor allebei?
→Op welke datum wordt er jaarlijks geïndexeerd, en werkt dat cumulatief?
→Is er een maximum aan de jaarlijkse of totale verhoging?
→Mag ik een jaarlijkse verhoging weigeren, en verlies ik dan het recht op latere verhogingen?
→Stijgt de premie mee, of is de opslag eenmalig ingerekend?
→Wordt er ook geïndexeerd tijdens de wachttijd, of pas zodra de uitkering ingaat?

Wanneer indexatie de moeite waard is

Zeker doen als

• Je jonger bent dan 45 en tot je 65e of 67e verzekert
• Je uitkering je belangrijkste inkomensbron zou zijn
• Je een hypotheek hebt met een lange resterende looptijd
• Je gezin financieel van jouw inkomen afhankelijk is
• Je polis een uitkeringsduur tot de eindleeftijd kent

Bewuste keuze als

• Je binnen tien jaar je eindleeftijd bereikt
• Je uitkeringsduur beperkt is tot enkele jaren
• Je vermogen hebt dat meebeweegt met inflatie
• Je partner een geïndexeerd inkomen heeft
• Je liever nu een hoger verzekerd bedrag kiest

Wanneer je het kunt overslaan

Er zijn situaties waarin de premie beter elders kan landen. Wie op zijn 58e een polis tot zijn 65e afsluit, verzekert een periode van zeven jaar; het koopkrachtverlies blijft dan beperkt en het geld is wellicht effectiever besteed aan een kortere wachttijd. Hetzelfde geldt als je uitkeringsduur contractueel is beperkt tot vijf jaar.

Wat je nooit moet doen, is indexatie schrappen om een hoger verzekerd bedrag betaalbaar te maken bij een lange looptijd. Je koopt dan een groter bedrag dat elk jaar verder uitholt, in plaats van een passend bedrag dat zijn waarde behoudt. Bepaal eerst je benodigde bedrag — zie het artikel over het verzekerd bedrag bepalen — en beslis daarna over indexatie.

Checklist voor je polis

1Zoek op je polisblad naar de woorden "indexering", "stijgingspercentage" of "aanpassing verzekerd bedrag".
2Stel vast of de indexatie geldt vóór of ná het intreden van arbeidsongeschiktheid — of allebei.
3Noteer het percentage en controleer of het cumulatief werkt.
4Check of er een plafond geldt bij koppeling aan het prijsindexcijfer.
5Vergelijk het premieverschil met en zonder indexatie in een offerte.
6Reken je huidige uitkering door naar de koopkracht op je eindleeftijd.
7Leg vast wanneer een geweigerde verhoging je recht op toekomstige verhogingen aantast.

Veelgestelde vragen over indexatie

Wat is indexatie bij een AOV precies?

Indexatie betekent dat een bedrag jaarlijks met een afgesproken percentage meestijgt. Bij een AOV kan dat gaan om het verzekerd bedrag (zolang je gezond werkt) of om de lopende uitkering (nadat je arbeidsongeschikt bent geworden). Het zijn twee losse opties die je meestal apart kiest en apart betaalt.

Is indexatie van de uitkering belangrijker dan van het verzekerd bedrag?

Voor de meeste mensen wel. Zonder indexatie van de lopende uitkering staat je inkomen bij langdurige arbeidsongeschiktheid twintig jaar of langer stil, terwijl je lasten meestijgen. Indexatie van het verzekerd bedrag kun je desnoods vervangen door zelf periodiek te verhogen — al vraagt dat vaak een nieuwe gezondheidsverklaring.

Met welk percentage wordt er geïndexeerd?

Meestal kies je uit een vast percentage van 1, 2 of 3 procent per jaar, of voor koppeling aan het consumentenprijsindexcijfer van het CBS, vaak met een maximum. Een vast percentage is voorspelbaar; een CBS-koppeling volgt de werkelijke inflatie beter maar kan in rustige jaren nul opleveren.

Stijgt mijn premie mee als het verzekerd bedrag wordt geïndexeerd?

Ja. Als je verzekerd bedrag jaarlijks met bijvoorbeeld 2 procent stijgt, stijgt de premie evenredig mee — plus het effect van je toenemende leeftijd bij een leeftijdsafhankelijke premie. Dat is een bewuste keuze: je koopt elk jaar iets meer dekking.

Kan ik indexatie later nog toevoegen?

Soms wel, maar het is geen recht. Verzekeraars vragen bij het toevoegen van indexatie vaak opnieuw een gezondheidsverklaring, omdat het feitelijk een dekkingsverhoging is. Kies je er bij het afsluiten voor, dan zit het er voor de hele looptijd in.

Wat als ik indexatie van het verzekerd bedrag niet meer kan betalen?

Bij vrijwel alle polissen mag je een jaarlijkse verhoging weigeren. Vaak geldt daarbij wel dat je het recht op toekomstige automatische verhogingen verliest als je meerdere jaren achter elkaar weigert. Lees die bepaling na voordat je een verhoging afwijst.

Wordt mijn uitkering ook belast als die geïndexeerd is?

Ja, de geïndexeerde uitkering is net als de basisuitkering belast in box 1. Indexatie beschermt je koopkracht bruto; netto blijft er een deel van over. Reken daar rekening mee bij het bepalen van het percentage.

Is 3 procent indexatie niet overdreven?

Dat hangt af van je horizon. Bij een uitkering die vijf jaar loopt, is het verschil tussen 1 en 3 procent beperkt. Bij een uitkering die twintig jaar loopt, is het verschil in totaal uitgekeerd bedrag aanzienlijk. Hoe jonger je bent, hoe zwaarder indexatie weegt.

Indexeren verzekeraars ook automatisch zonder dat ik dat vraag?

Nee, indexatie is een keuze op je polis. Wel passen verzekeraars soms collectief hun tarieven aan, wat je premie kan verhogen zonder dat je dekking meestijgt. Dat is iets anders dan indexatie en staat los van je verzekerd bedrag.

Wat is een first-loss- of stijgingsclausule?

Sommige polissen kennen een variant waarbij de uitkering pas na een bepaalde periode van arbeidsongeschiktheid begint te stijgen, bijvoorbeeld na het eerste jaar. Dat is goedkoper dan indexatie vanaf dag één en past bij wie vooral het langdurige scenario wil beschermen.

Zie het verschil in je eigen premie

Bereken je indicatieve premie en vergelijk verzekeraars op de voorwaarden die er over twintig jaar toe doen.

Bereken je premie Alles over de uitkering