AOV en pensioen
Wat loopt door, wat stopt en wat moet je overbruggen?
Maak een overzicht van je polis, pensioenopbouw en persoonlijke AOW-datum. Met een invulwerkwijze, twee fictieve voorbeelden en vragen om je aannames te controleren.
Deze gids helpt je informatie verzamelen en een eerste begroting maken. Het is geen persoonlijk verzekerings-, pensioen- of belastingadvies. Verander of beëindig een polis of lijfrente niet alleen op basis van een rekenvoorbeeld.
Drie geldstromen uit elkaar houden
Bij langdurige uitval spelen twee verschillende vragen: kun je nu je lasten betalen, en hoe ziet je inkomen later eruit? Begin met drie aparte regels in je overzicht. Het woord pensioen alleen is te breed om daarop een berekening te baseren.
AOV: inkomen volgens je polis
Noteer het verzekerde bedrag, de uitkeringsvoorwaarden, de einddatum en een eventuele maximale uitkeringsduur. Een eindleeftijd is geen belofte dat iedere claim tot die leeftijd wordt betaald.
AOW: wettelijke ouderdomsvoorziening
Zoek je persoonlijke datum en opgebouwde rechten op bij de SVB. Arbeidsongeschiktheid op zichzelf bepaalt niet hoeveel AOW je hebt opgebouwd.
Aanvullend pensioen en lijfrente
Inventariseer bestaande rechten en eigen producten afzonderlijk. Schrijf op waar je nog inlegt, wanneer uitkeringen kunnen beginnen en welke voorwaarden gelden bij uitval.
Een periode zonder AOV vóór de AOW-start noemen we hieronder het overbruggingsgat. Dat is iets anders dan minder AOW door niet-verzekerde jaren, of een fiscaal pensioentekort waarmee je lijfrenteaftrek berekent. Een volle pensioenpot voorkomt niet vanzelf een tijdelijk tekort als dat geld dan nog niet beschikbaar is.
Wat verandert er aan je opbouw?
Pensioenopbouw stopt niet automatisch zodra je ziek wordt. Bestaande rechten, nieuwe inleg en eventuele verzekerde voortzetting zijn verschillende onderdelen. Controleer ze per regeling in plaats van alles op nul te zetten.
AOW: controleer je verzekerde jaren
Volgens de SVB bouw je per verzekerd jaar 2% van een volledige AOW op, in de periode van vijftig jaar vóór je AOW-leeftijd. Controleer ontbrekende perioden, bijvoorbeeld na wonen of werken in het buitenland, in je persoonlijke overzicht. Zie de SVB-uitleg over AOW-opbouw.
Pensioen en lijfrente: controleer de regeling
Gebruik de SVB-route naar je AOW- en pensioenoverzicht als startpunt. Vul dit aan met je eigen lijfrentepolissen, rekeningoverzichten en correspondentie van uitvoerders. Eerder opgebouwd vermogen verdwijnt niet doordat nieuwe inleg stopt, maar toekomstige uitkomsten kunnen wel veranderen. Trek geen conclusie uit alleen het saldo van vandaag.
Vraag per product of bij arbeidsongeschiktheid een regeling voor premievrijstelling bestaat. Controleer het criterium, de wachttijd, de mate van vrijstelling, de einddatum en hoe je deze aanvraagt. Een vrijstelling van je AOV-premie betekent niet dat de premie of inleg voor een pensioenproduct ook wordt betaald.
Een concreet procedurevoorbeeld is de aanvraag voor premievrijstelling bij Nationale-Nederlanden. Die pagina laat zien dat een melding en beoordeling nodig kunnen zijn; zij bewijst niet dat jouw product deze dekking heeft. Vraag je eigen uitvoerder om schriftelijke bevestiging voordat je doorlopende inleg als zeker meetelt.
Van twee datums naar een maandbegroting
Werk met drie perioden: tijdens een eventuele AOV-uitkering, tussen het einde daarvan en de AOW-start, en na de AOW-start. Kopieer niet één maandbedrag over alle perioden; inkomen en lasten kunnen onderweg veranderen.
- Lees de exacte polisdatum. Noteer wanneer de dekking en een lopende uitkering eindigen. Controleer ook de maximale uitkeringsduur, zodat je niet ten onrechte alleen met de eindleeftijd rekent.
- Zoek je persoonlijke AOW-datum op. Gebruik de AOW-leeftijdcontrole van de SVB. Schrijf erbij of de datum vastgesteld of verwacht is en wanneer je keek. Een verwachting kan wijzigen; 67 jaar is geen universeel eindpunt.
- Maak een tijdlijn in maanden. Zet beide datums naast elkaar. Bij verschillende dagen in de maand controleer je ook de eerste en laatste gedeeltelijke maand en betaalmomenten. Rond een gat niet ongemerkt naar beneden af.
- Begroot de uitgaven per periode. Denk aan wonen, levensonderhoud, zorgkosten, zakelijke verplichtingen die blijven bestaan en eventuele pensioeninleg. Vermijd dubbeltelling: een betaalde jaarpremie tel je niet nogmaals als maandbetaling.
- Noteer inkomen dat dan echt beschikbaar is. Gebruik onderbouwde netto-inschattingen, met ingangsdatum en onzekerheid. Een bruto AOV-bedrag is geen netto besteedbaar bedrag. De uitleg over bruto en netto AOV-uitkering helpt dat onderscheid te bewaken.
- Tel de tekorten op en toets de buffer. Trek per maand het beschikbare inkomen van de uitgaven af; een positief verschil is een tekort. Vergelijk de som met vermogen dat op die momenten vrij beschikbaar is. Houd een aparte noodreserve apart als die voor andere tegenvallers bedoeld is.
Deze kolommen kun je zelf overnemen
Maand of periode · uitgaven · beschikbaar netto-inkomen · tekort · vrij beschikbare buffer · bron van het bedrag · nog te controleren aanname.
Splits de berekening zodra bijvoorbeeld een pensioen begint of een lening afloopt. Is iets onzeker, zet er een alternatief scenario naast. Een nultekort in één scenario is geen garantie voor de toekomst.
Twee fictieve rekenvoorbeelden
De datums en bedragen hieronder zijn uitsluitend gekozen om de werkwijze te laten zien. Het zijn geen persoonlijke AOW-voorspellingen, productoffertes of geadviseerde bufferbedragen. Beide voorbeelden gebruiken volle maanden, gelijkblijvende bedragen en geen rendement.
Voorbeeld A: eindleeftijd 67, AOW 67 jaar en 3 maanden
Stel dat de polisuitkering op de 67e verjaardag stopt en de gecontroleerde AOW-datum precies drie maanden later ligt. Begrote uitgaven zijn € 2.000 netto per maand; er is in die maanden geen ander inkomen.
3 maanden × € 2.000 tekort = € 6.000.
Dat is alleen het berekende tekort voor deze periode. Het toont waarom eindleeftijd 67 niet automatisch een gat van nul oplevert. Andere reserves en eventuele gedeeltelijke maanden zijn hier niet meegerekend.
Voorbeeld B: 27 maanden met ander inkomen
Stel dat de te overbruggen periode 27 volle maanden is. De uitgaven zijn € 2.300 netto per maand. Er is gedurende die hele periode € 800 netto per maand aan afzonderlijk gecontroleerd inkomen beschikbaar.
€ 2.300 − € 800 = € 1.500 tekort per maand.
27 × € 1.500 = € 40.500.
Is hiervoor € 20.000 vrij beschikbaar, dan resteert in dit scenario € 20.500 ongedekt. Een lijfrentesaldo telt niet zonder onderzoek mee als direct opneembare buffer.
Geen van deze uitkomsten bevat een voorspelling van inflatie, beleggingsresultaat, toekomstige belasting of een hogere AOW-leeftijd. Test apart wat er gebeurt bij hogere lasten, later inkomen of een veranderde datum. Een langere overbrugging mag je niet oplossen door een niet-bevestigde uitkering alvast als inkomen te boeken.
Maak vervolgens ook de begroting na de AOW-start. Gebruik je eigen AOW-opbouw en woonsituatie volgens de SVB, plus bevestigde aanvullende inkomsten. Een overbruggingsbuffer lost een blijvend tekort daarna niet op.
Welke mogelijkheden onderzoek je?
De berekening is een gespreksonderlegger, geen automatische productkeuze. Leg mogelijke aanpassingen naast hun kosten, voorwaarden en risico’s. Houd in het basisoverzicht alleen bestaande, bevestigde afspraken aan.
- Inleg voortzetten uit inkomen: laat toetsen of dat betaalbaar is naast de andere lasten. Extra bruto verzekerd bedrag levert niet hetzelfde bedrag netto op; verhoging en acceptatie zijn niet vanzelfsprekend.
- Premievrijstelling benutten: onderzoek eerst of je bestaande product die mogelijkheid biedt en welke melding of beoordeling nodig is. Verwar een ingediende aanvraag niet met een toegekende vrijstelling.
- Polisvoorwaarden laten beoordelen: vraag welke wijzigingen mogelijk zijn en wat de gevolgen zijn voor dekking, premie en acceptatie. Stop de bestaande dekking niet vooruitlopend op een nog onzekere nieuwe afspraak.
- Vrij beschikbare middelen plannen: bepaal welk deel werkelijk voor deze periode bestemd is. Tel een noodbuffer, zakelijke reserve of geld voor een andere verplichting niet tweemaal mee.
Heb je al een uitkering of verandert je werk, vraag dan je verzekeraar welke meldingen nodig zijn. Laat ook de gevolgen voor bestaande pensioenafspraken beoordelen. Deze gids geeft geen rangorde waarin iedereen moet verzekeren, sparen of pensioen opbouwen.
Aftrek en afkoop: controleer de voorwaarden
Betaalbaar is niet hetzelfde als aftrekbaar
Een begroting kan ruimte voor inleg laten zien, maar bewijst geen fiscale aftrek. Voor lijfrente als pensioenaanvulling gelden voorwaarden en grenzen op basis van jaar- en eventueel reserveringsruimte. Gebruik de uitleg en rekenhulp voor jaarruimte en de voorwaarden voor lijfrenteaftrek van de Belastingdienst. Neem de gevraagde inkomens- en pensioengegevens erbij; trek uit alleen het label AOV-uitkering geen conclusie.
Een lijfrente is geen gewone spaarrekening
Controleer vóór opname wanneer en hoe je product mag uitkeren. Afkoop kan belasting en revisierente meebrengen, maar revisierente is geen onvermijdelijk gevolg in iedere situatie. Bij arbeidsongeschiktheid bestaat een uitzondering met voorwaarden, onder meer rond leeftijd, opnamebedrag en bewijs. Zie de officiële uitleg over revisierente en afkoop.
Een uitzondering op revisierente betekent niet automatisch dat de afkoop belastingvrij is of financieel passend. Vraag de aanbieder en een belastingdeskundige vóór een beslissing om de actuele voorwaarden en de gevolgen voor je latere inkomen te controleren.
Je dossier en vragen voor een adviseur
Bewaar bij iedere regel de bron en controledatum. Een bruikbaar dossier bevat je polisblad en relevante voorwaarden, de persoonlijke AOW-datum met status, pensioenoverzichten, lijfrentegegevens, een lastenoverzicht en het onderscheid tussen vrij beschikbaar en gebonden vermogen.
- Op welke datum eindigt mijn huidige dekking, en kan een uitkering door een maximale duur eerder eindigen?
- Welke pensioeninleg loopt bij uitval door, op basis van welke afspraak en na welke melding?
- Welke bedragen zijn bruto, welke netto, en welke inschattingen moet een deskundige nog controleren?
- Kan ik mijn buffer op de benodigde momenten gebruiken zonder een andere verplichting te missen?
- Welke aannames veranderen bij een latere AOW-datum, hoger maandtekort of lager ander inkomen?
- Welke gevolgen heeft een wijziging voor acceptatie, dekking, belastingen en later pensioen?
Plan een nieuwe controle als je polis, werk, gezinssituatie of lasten veranderen, of als de SVB je verwachte AOW-leeftijd aanpast. Zet onbeantwoorde vragen in het dossier en tel de bijbehorende inkomsten nog niet als zeker mee. Zo houd je zichtbaar wat berekend is en wat nog onderzocht moet worden.
Veelgestelde vragen over AOV en pensioen
Stopt mijn pensioenopbouw zodra ik een AOV-uitkering krijg?
Sluit een AOV tot 67 jaar altijd aan op mijn AOW?
Wat is het verschil tussen een AOW-gat en een pensioentekort?
Hoe bereken ik een eerste overbruggingsbuffer?
Betaalt mijn AOV mijn pensioeninleg automatisch door?
Kan ik mijn lijfrente gebruiken als overbruggingsbuffer?
Is mijn lijfrente-inleg tijdens arbeidsongeschiktheid aftrekbaar?
Kan ik mijn eindleeftijd later verhogen?
Wat controleer ik nadat mijn AOW is ingegaan?
Bronnen en grenzen van deze gids
Inhoudelijk gecontroleerd op 17 oktober 2026. De gelinkte SVB-pagina’s onderbouwen de AOW-uitleg; de Belastingdienst onderbouwt de fiscale voorwaarden. De verzekeraarspagina is alleen een voorbeeld van een aanvraagprocedure. Controleer bij een latere beslissing opnieuw de officiële informatie en je eigen contract.
Deze controle betreft deze pensioengids. Het is geen beoordeling van alle polissen, geen offertevergelijking en geen bevestiging van alle andere artikelen op deze site.
Lees ook
AOV en hypotheek: telt je uitkering mee als inkomen?
Geldverstrekkers rekenen een AOV-uitkering soms wél en soms niet mee. Hoe je polis je maximale hypotheek beïnvloedt, en welke clausules banken willen zien.
Lees het artikel Geld & BelastingVerzekerd bedrag bepalen: hoeveel heb je écht nodig?
Bereken je netto-huishoudelijke tekort en controleer bruto dekking, inkomensgrenzen en voorwaarden. Met een uitgewerkt voorbeeld en dossierchecklist.
Lees het artikel Geld & BelastingAOV-premie verlagen: 12 knoppen waar je aan kunt draaien
Van wachttijd en eindleeftijd tot uitkeringsduur en betalingstermijn — welke aanpassingen leveren echt geld op, en welke kosten je stiekem je dekking?
Lees het artikel